Botoks, Latince adı Clostridium botulinum olan bakterinin salgıladığı toksindir. Birçok kişinin sağdan soldan duyduğu gibi yılan zehiri değildir. Botoks, sinir uçlarında iletişimi sağlayan moleküllerin salgılanmasını durdurarak, sinirlerin, hedef aldığı organlar ile arasındaki iletişimi keser. Sinirlerden gelen iletişiminin kopması, sinirin geldiği organın fonksiyonlarının azalmasını ya da tamamen durmasını sağlar. Tıpta birçok alanda, botoks’tan, bu etki mekanizması sayesinde yararlanılmaktadır. Estetik cerrahide ise çoğu zaman mimik kaslarının hareketlerine bağlı olarak belirginleşen dinamik yüz çizgilerini belirginliğini yok etmek için uygulanır. Diğer bir kullanım alanı ise aşırı terlemeyi azaltmaktır.

Yüzdeki mimik kaslarının yıllarca hareket etmesi, üzerindeki deride de katlanma çizgilerini yerleşik hale getirir. Yüzdeki dinamik çizgiler bu mekanizmayla belirginleşir. Alındaki yatay çizgiler, kaşlar arasındaki dikey çizgiler, göz kenarlarındaki radial çizgiler ve ağız çevresindeki dikey çizgiler dinamik çizgilerdir.

Yüzün üst kısmındaki alın bölgesindeki dinamik çizgiler yaşlı, yıpranmış bir görünüm, iki kaş arasındaki çizgiler ise çatık kaşlı, kızgın bir bakış ifadesi verir. Yüzdeki mimik kaslarının hareketleri botoks uygulandığında zayıflar. Kaslarda tembellik oluşturulur. Bu kasların hareketlerindeki zayıflamadan dolayı üzerindeki derideki kas hareketleri ile ortaya çıkan çizgilenmeleri de azaltır. Sonuç olarak kızgın, yaşlı, bezgin gibi görünen yüz ifadesi de giderilerek daha genç, daha canlı bir ifade kazandırılır.

Botoks, ter bezlerine de uygulanarak, botoks ile terleme tedavisi de yapılabilir. Bu şekilde ter bezleri ile onları çalıştıran sinir uçları arasındaki iletişim kesilir. Böylece ter bezlerinin daha az çalışması sağlanır. Avuç içleri ve koltuk altı vücudun en çok terleyen bölgeleridir. Aşırı terlemeden dolayı şikayeti olan ve bu durumu sosyal ve psikolojik bir problem haline getiren kişilerde bu uygulama ile oldukça başarılı sonuçlar alınmaktadır. Ter kokusu şikayetini ortadan kaldırmaktadır.

Yüzdeki kırışıklıkların düzeltilmesi için botoks uygulanan migren hastalarında botoks uygulamasının ardından migren ağrılarının kesildiği farkedilmiştir. Migrende ağrıya sebep olan kas gerginliği ortadan kaldırılırdığında, yani kaslar botoks ile gevşetildiğinde, migren ağrıları da engellenmiş oluyor. Migren tedavisinde birçok ağrı dindirici ilaç kullanılır. Ancak botoksun en büyük avantajı, botoks ağrıyı dindirmez, ağrının oluşmasını engeller. Migren hastalarının % 80-90’ı botokstan yarar görür. Botoksun migren tedavisindeki etkisi yaklaşık 4 ay sürer. Yani bir botoks uygulamasından sonra 7-10 gün içinde etkisi başlar ve 4 ay boyunca ağrısız bir dönem yaşatır.

Botoks uygulaması, bir ilaç injeksiyonudur. Ağrılı bir işlem değildir, injeksiyon anında iğne batmasına bağlı olarak hafif bir acı hissedilebilir. Mimik kaslarının tembelleşmesi isteniyorsa bu kaslarının içine, terlemenin azalması isteniyorsa hemen deri altına injeksiyon yapılır. Botoksun etkisi uygulamanın ardından birkaç gün içinde hissedilmeye başlar, 1 hafta sonra yeterli seviyeye gelir, etki her geçen gün giderek artar ve 1 ay sonunda en yüksek düzeye ulaşır. 4 ay kadar bu seviyede kalır ve yavaş yavaş azalmaya başlar, 5-6 ay sonra etkisi kaybolur. Botoksun etkisi geçince tekrar uygulanabilir.

Botoksun sağlık açısından bir yan etkisi yoktur. Uygulama anında hafif bir şişlik, belki anlık morarma olabilir. Gebelik ve emzirme dönemlerinde botoks uygulamaları konusunda kesin bilgiler yoktur. Bu yüzden gebelik ve emzirme döneminde botoks yapılmaması daha uygun olacaktır.