Damak ve dudak yarıkları en sık görülen doğumsal kusurlardandır. Yaklaşık her 1000 bebekten birinde görülebilir. Dudak ve damak yarıkları sadece dudak yada damakta görülebildiği gibi her ikisindede birden olabilmektedir. Dudak ve damak yarığı ile dünyaya gelen çocukların tedavisinde önemli ilerlemeler elde edilmiş olup, çocuğunuzun normal, sağlıklı ve mutlu bir yaşam geçirmesi için herhangi bir engel bulunmamaktadır. Bu kusurun karmaşık olması takım çalışmasını gerekli kılar. Bu takımda plastik cerrah, diş hekimi, konuşma terapisti, psikolog olmalıdır. Dudak ve damak yarığı ile doğan çocuklar, eşlik eden çeşitli problemler nedeniyle değişik uzmanlık dallarından alınacak yardıma ihtiyaç duyarlar.

AMELİYATIN RİSKLERİ NELERDİR

Cerrahi girişim, dudak ve damak yarığı onarımında deneyimli bir plastik cerrah tarafından gerçekleştirilirse iyi bir sonuca ulaşmak mümkündür. Ancak her operasyonda olduğu gibi karşılaşılabilecek çeşitli riskler ve komplikasyonlar da mevcuttur. Dudak yarığı onarımı sonrasında en sık görülen problem, dudağın her iki yanındaki mutlak simetrinin sağlanamamasıdır. Dudak onarımındaki temel amaç yarığın tek bir operasyonda kapatılmasıdır ancak zaman zaman ikinci bir işlem gerekli olabilmektedir. Damak yarığı onarımındaki temel amaç ise damaktaki açıklığın kapatılarak çocuğun beslenmesini ve düzgün konuşmasını sağlamaktır. Zaman zaman çeşitli iyileşme problemleri ve konuşma bozuklukları ikinci bir girişimi gerektirmektedir.

CERRAHİNİN PLANLANMASI

Cerrahinin nerede yapılacağı, anestezinin şekli, karşılaşılabilecek sorunlar, iyileşme dönemi, işlemin maliyeti ve ortaya çıkacak sonuç gibi detaylar hakkındaki bilgiler görüşme esnasında sizlerle paylaşılacaktır.

DUDAK YARIĞI CERRAHİSİ

Dudak yarığı tek bir tarafta burun tabanından başlayarak tüm dudağı içine alabildiği gibi kısmi bir yarı yada dudağın iki tarafında da olabilir. Cerrahi girişim çocuk 6-10 haftalık iken yapılabilir. Dudak onarımı dikkatli ve titiz bir planlama ile yapılır. Onarım cilt, kas ve mukozayı içerir. Bu onarım sonrasında kas normal fonksiyon kazanacak dudak normal bir görünüm alacaktır. Dudak yarıklarında burun görünümü ve fonksiyonu bozulmuştur. Dudak ameliyatları esnasında daha sonra yapılabilecek burun operasyonlarını kolaylaştıracak girişimlerde yapılmaktadır.

DUDAK YARIĞI CERRAHİSİ SONRASI İYİLEŞME

Ameliyattan sona çocuk huzursuz ve sıkıntılı olabilir. Bu nedenle gerekli ilaçlar verilerek bu dönem rahat geçirilmeye çalışılır. Dudak üzerindeki bandaj en az 2 gün boyunca dikkatle korunmalıdır. Çocuğun beslenmesi dikkatle ve özenle yapılmalı ilk günlerde berrak, tortusuz gıdalarla beslenmelidir. Yara izi başlangıçta kırmızı ve belirgin iken zamanla daha silik ve az görünür hale gelecektir.

DAMAK YARIĞI CERRAHİSİ

Damak yarıkları sadece küçük dili etkilediği gibi tüm damağı içine alan ve dudağa kadar uzanabilirler. Damak yarığı onarımı hastanın durumuna bağlı olarak değişmekle birlikte kabaca konuşmaya başlamadan önceki dönemde yapılmalıdır. Onarım esnasında yarık ortadan kaldırılmakta kaslar onarılmaktadır. Bu şekilde çocuğun daha düzgün konuşması ve beslenmesi için gerekli koşullar hazırlanmış olur. Doğru bir konuşmanın sağlanması için konuşma terapistine ihtiyaç duyulabilir.

DAMAK YARIĞI CERRAHİSİ SONRASI İYİLEŞME

İlk günlerde ağrı ve huzursuzluk uygun ilaçlarla kontrol altına alınabilir. Burada en önemli nokta çocuğun beslenmesidir. Beslenme ağızdan alınan sıvı gıdalarla sağlanmaya çalışılır. Gıdaların yeterli olmadığı durumlarda damardan sıvı verilerek destek sağlanabilir. Ameliyattan sonra beslenme kaşıkla dikkatli bir şekilde yapılmalıdır. Çocuğun iyileşme tamamlanana kadar emerek beslenmeden kaçınılmalıdır.